L'ais de la Tèrra poiriá s'èsser mogut après lo tèrratrem en Chile

Lo devastador tèrratrem de magnitud 8.8 que gigotèt lo territòri chilenc lo passat 27 de febrièr poiriá aver acorchit la durada del jorn terrèstre.

Richard Gross, scientific del JPL (Jet Propulsion Laboratory, centre d'investigacion e desvolopament de la NASA en Pasadena, Califòrnia), computèt cossí la rotacion de la Tèrra poiriá aver cambiat après lo tèrratrem del 27 de febrièr en Chile . En utilizant de modèls complèxes, el e la siá equipa desvolopèron un calcul preliminar que suggerís que lo jorn terrèstre poiriá s'èsser redusit en 1.26 microsegundos.

Tal còp mai estonant siás quant se moguèt l'ais qu'esbandeja la massa de la Tèrra: unes 8 de centimètres.

En comparason, en utilizant los meteisses modèls, Gross aima que lo tèrratrem de magnitud 9.1 desatado en Sumatra en 2004, acorchiguèt la durada del jorn en 6.8 microsegundos, e varièt l'ais de la Tèrra unes 7 de centimètres.

  Gross Explica qu'aquesta diferéncia (lo tèrratrem de Sumatra, en essent mai potent, provoquèt pas un cambiament màger en l'ais terrèstre que lo chilenc) s'a d'a doas rasons.

Primièr, lo tèrratrem de Chile foguèt localizat en de latituds mièjas, a diferéncia del de Sumatra, prèp en l'Eqüator, çò cual provòca màger inestabilitat en lo movement terrèstre.

En segond luòc, la manca responsable del tèrratrem chilenc jai en la prigondor en un cuic leugièrament mai empinado que lo de la manca que provoquèt lo tèrratrem de Sumatra en 2004. Aquò fa que la manca chilenca siá mai efectiva a l'ora de mòure la massa de la Tèrra verticalmente e, doncas, l'ais de balanç de la Tèrra.

Aquestas donadas, isolats, poirián semblar insignificants en la nòstra vida quotidiana. Malgrat aiçò, al cors de l'istòria terrèstre, es la soma d'aquestas modificacions (pichonas, mas fòrça còps provocats per de fenomèns violentes) era quau donan forma dins la Tèrra, lo sieu movement, e en definitiva, la siá estonanta versatilidad.

• Font: NASA
• Image: Wikipedia