Dr. Sun Yat-sen En totes los bilhets de 100 nòus dolars taiwaneses
Merita lo doctor Sun Yat-sen lo títol de “Paire Fondador de la Republica de China (R.O.C)”? De vertat es l'intachable idealista cap politic e l'eròi darrièr de la revolucion que desroquèt a la dinastia Qing? Coma ícono istoric partejat entre China continental e R.O.C, lo mite a l'entorn del doctor Sun es estat jos l'escrutinh dins Taiwan, a on las gents s'identifica pas mai coma “chineses”. La preparacion del centésimo aniversari de la R.O.C. Celebrat amb lo projècte d'un documentari sobratz la vida de Sun Yat-sen a bandejat la controvèrsia, en los mejans convencionales e en linha.
Taiwan -Republica de China- va celebrar la siá centésimo aniversari en 2011, e lo govèrn taiwanés a establit la “Fondacion pel Centenari de la Republica de China (Taiwan)” exclusivament per preparar una seria d'activitats e promocion. Se realizarà una granda ceremònia de celebracion e una marcha, amassa amb unas autras fòrça activitats, de concorses e promocion en los mejans en tot Taiwan, e lo documentari biográfico del doctor Sun Yat-sen es entre aquestas activitats. Aqueste projècte de documentari, avalorat en NT$20 milions (US$627,000), es favorit pel Conselh d'Afars Culturales e serà realizat per la Fondacion del Centenari de la Republica de China (Taiwan).
La controvèrsia comencèt quand Chou Yang-Shan (周陽山), ex legislador del Yuan Legislatiu e ara membre del conselh del Yuan de Contraròtle, e Hu Fu (胡佛), academic de politica e membra del conselh de l'Academia Sinica, escriguèron una carta conjoncha [zht] per avertir al Conselh d'Afars Culturales e a l'equipa de produccion d'aqueste projècte de documentari que “procediguèsson amb cautela e qu'illustrèsson cuidadosamente los fachs istorics”, après que Ping Lu(平路), escrivan e assessor d'aqueste documentari, diguèsse que Sun èra una figura que “fins a Vladimir Lenin aguès ridiculizado coma ingenua e innocenta”.
Ping Lu Foguèt criticat coma “frívolo e insolente” per Chou, que demandèt tanben investigar los fachs istorics del documentari, en usant lo poder de membre del Yuan de Contraròtle. L'editorial del Taipei Fraudes del 18 d'agost acusava l'accion de Chou coma una granda menaça a la libertat d'expression.
Cèrtament, l'istòria es plea de controvèrsia, en particulara quand l'identificacion del pòble va pas cossent damb la “istòria oficiala”. Blackjack Tracta de diferenciar entre ROC (China) e ROC (Taiwan) e nègue que Sun Yat-sen siá lo Paire Fondador de “ROC (Taiwan)”. Per el, lo regim de ROC (China) feniguèt fa 60 ans amb Chiang Kai-shek:
Lo “debat de Sun Yat-sen Paire Fondador” es confonut dempuèi lo començament. Lo Paire Fondador de ROC (Taiwan) auriá d'èsser Chiang Kai-shek. Chiang Kai-shek “Lo president de la lei marcial” foguèt similara a Yuan Shikai “lo Grand Emperaire de Hongxian (洪憲)”. Lo regim de ROC (China) arribèt a la siá fin en 1949 amb Chiang Kai-shek. ROC (Taiwan) nasquèt quand Chiang Kai-shek se convertiguèt en lo nòu emperaire.
Ching Hung Lin Soslinha que la controvèrsia es un reflèxe del complèxe de China entre los taiwaneses:
Quand Sun fondèt la Republica de China, Taiwan seguissiá jos domeni de Japon. Quand se bastiguèt lo Mausoleo de Sun Yat-sen, Taiwan èra encara una colònia de Japon. Pendent la vida del doctor Sun, Taiwan foguèt jamai part de la Republica de China, almens pas jos detla ROC fondada pel doctor Sun. Qualque còp considerèt lo doctor Sun en Taiwan coma part de China? O li apertenguèt totjorn en Japon? Qualque còp pensèt lo doctor Sun en traire de Japon en Taiwan coma ROC?
Lo desparièr gra de cariño cap al doctor Sun -lo grand eròi- indica lo prigond complèxe de China -quin tan identificats son amb los “chineses”- entre los taiwaneses. Tot eth quau visca dins aquesta tèrra pòt se prepausar la seguenta question: qué coneissi tant al doctor Sun? De vertat t'impòrta la figura nacionala? O es a pena una image en los nòstres bilhets de 100 nòus dolars taiwaneses?
Samhain Crei que Chou es a la defensiva:
Ieu disi, Chou Yang-shan, qu'èra de l'Institut de la Doctrina de San-min, “se defend” sens se donar fòrça compte.
Pr'amor que, un còp que comencèt la produccion d'aqueste documentari, lo “dieu” qu'eles bastiguèron trabajosamente lo sègle darrièr pòt èsser destruit.
Los “fachs istorics desvirtuados” qu'enquimeran a aquestes òmes son los fachs istorics reales, je, je.
Primièr daissem a un costat la vida privada de Sun.
Ocupem-nos de lo sieu aspècte public.
Après la fondacion de la Republica de China (o après de l'abdicación del darrièr Emperaire de la Dinastia Qing), cuátnas de poténcias mondialas “reconeguèron” a aqueste nòu regim?
A degun li impòrta prestar atencion a Sun Yat-sen, e çò es un fach.
Una causa mai: la majoritat dels descendientes de Sun son ara “estrangièrs”, e probablament cap visca en Taiwan.
Daissem a un costat lo debat de se lo Kuomintang es un partit governant en l'exili o pas.
Per parlar sens rodeos, se los pròpris descendientes de Sun vòlon pas a ROC, perqué podèm pas nosautres la desaprofitar entièrament?
Torrent garda mai dins de l'istòria e suggerís que lo mite de Sun foguèt un montatge de Sun e del pòble:
Après lo fracàs de la segonda revolucion en contra de Yuan Shikai, Sun foguèt exiliat en Japon, e culpèt del fracàs a l'ideologia impura de las siás camaradas e a la fauta de solidaritat. Fondèt après lo Partit Revolucionari Chinés en Tòquio, e exigiguèt complèta leiautat al cap. Lo juramento d'afiliacion al partit es coma seguís:
—————-
1. Complir amb lo principi; 2. Aubedir d'òrdres; 3. Respectar lo tieu dever; 4. Manténer lo secrèt; 5. Viure e morir amassa; D'ara en endavant, seguirai lo mieu juramento fins a la mòrt. S'Es pas aital, acceptarai lo maximal puniment.
Es coma un membre de la societat triada que pren sang en pos de l'union. En mai d'aquesta organizacion qu'imitaba la tradicionala solidaritat feudala, lo juramento inclusiá tanben “tot ciutadan chinés a lo drech e obligacion de se jónher al partit”, “se te jonhes a l'armada revolucionària abans del suslhèuament, as alavetz drech a èsser òm dels Primièrs Membres Honorarios… en lo jorn de la victòria, los Primièrs Membres Honorarios seràn enregistrats coma de ciutadans de fondadors que gaudisson de totes los privilègis dels dreches politics… Es quaus son pas de membres del partit pòdon pas obténer de dreches ciutadans pendent lo temps de la revolucion”. Aqueste juramento abandonava entièrament lo principi de “Totas las personas de la Republica de China son parièras” existenta en la Constitucion Provisionala, mas totun el allegava aver “protegit la constitucion”.
Youtien Pensa que Chou solmente repetís l'anciana posicion e narrativa del Kuomintang, del temps que las audiéncias esperan d'autra causa:
L'afar es: tal còp l'audiéncia vòlga pas formar cap conocimento (de Sun). Aquesta es l'epòca en que l'idealismo son dins lo sieu nivèl mai bas, e las gents siá probablament indiferente a aqueste tèma. Preveson sonque que lo debat se convertirà en d'autra baralha amb fanga e provarà nauament lo sieu mensprètz en contra de la politica; pòdon tanben esperar qu'aqueste documentari centenari de ROC se convertisca en una nòta al pè o en de recorses per pisotear al Kuomintang, criticar l'independéncia de Taiwan e atacar al Partit Comunista. Per defendre a la cultura e a l'art mentre desprecia a la politica. Las gents qu'es pas seriosa sus l' istòria e Sun pòdon redigir la siá pròpria lista de lectura de multiplas fonts, e an de besonh pas qu'o illumine d'autre article ni pellicula. Per cèrt, per fòrça audiéncias que son ja inmunes a las ideologias talas còp vòlgan pas investigar los merits e deméritos del Kuomintang o lo futur de la politica democratica. Per contra, tal còp siá mai interessat en explorar lo romance e los chismes de Sun per s'esvagar.
Ara que coneissèm las expectativas de l'audiéncia, las questions que seguisson son: cossí poguèt aver Sun a de tantas femnas enamoradas d'el, un òme que foguèt dins l'exili gaireben la mitat de la siá vida? Cossí poguèt far que de tantes òmes amb d'aspiracions o seguiguèsson? Cossí poguèt far que la Doctrina San-min, amb de tantes errors, fòra creguda per tantes de tot còr? Mentre trazamos las pistas de “Femnas-Revolucion-Estúdii” e investigam en los assages, poiriam endonviar: Sun Yat-sen anèt vertadièrament romantic, ingenuo, idealista, sincèr, compasivo e ausat. E per aquò, s'ausèt a pensar, a far, a pintar un futur per China amb las siás mans, a se maridar amb la filha de lo sieu amic sens cap consideracion, a lutar dobertament pel títol mai naut en la revolucion, a inclure a de divèrses membres del partit de desparièrs antecedents en l'aura de la siá doctrina e a discriminar a unes autres sens fauta.
Sabèm ara del perilh d'una personalitat aital, vesèm quantes revolucionaris cambièron après de ganhar lo poder, e doncas entendèm que l'impuls pòt pas solucionar los problèmas e que la politica a pas elixir. Mas pels joves qu'encara albergan ideales per la politica e la societat, que dobtan de las siás caracteristicas e se critica la siá coneissença, e an desparegut tanben la siá confidança en donar lo primièr pas. En aquesta situacion, Sun Yat-sen lo Paire Fondador pòt li donar energia a la nòstra cínica joenessa d'uèi. Pas per las siás doctrinas e de contribucions, mitologizadas primièr e despreciadas après, mas per lo sieu esperit apassionat qu'arribèt fins a la fin e mai se lo mond retornèt sonque trufas, desdén e d'insults.
TrackBack URI per aquesta noticia
